Dəmir çatışmazlığı müasir dövrdə ən çox rast gəlinən qida çatışmazlıqlarından biridir. Bu problem tez-tez qanazlığı (anemiya), xroniki yorğunluq və diqqət dağınıqlığı ilə nəticələnir. Dəmir preparatları düzgün istifadə olunduqda həyat keyfiyyətini xeyli yaxşılaşdırsa da, yanlış qəbul edildikdə həm effektivliyi azalır, həm də yan təsirləri artır.
Bu yazıda dəmir preparatlarını təhlükəsiz və səmərəli şəkildə qəbul etmək üçün bilməli olduğunuz əsas qaydaları təqdim edirik.
Dəmir orqanizmdə oksigen daşıyan hemoglobinin əsas tərkib hissəsidir. Dəmir səviyyəsi aşağı düşdükdə toxumalar kifayət qədər oksigen almır, nəticədə insan özünü halsız, yuxulu və enerjisiz hiss edir.
Vacib qeyd: Dəmir çatışmazlığından şübhələndikdə mütləq qan analizi (hemoglobin, ferritin və s.) verilməli, preparat yalnız həkim məsləhəti ilə seçilməlidir.
Dəmirin sorulmasını maksimuma çatdırmaq üçün bəzi vacib qaydalara əməl etmək lazımdır:
Dəmir "profilaktika üçün" özbaşına içiləcək bir vitamin deyil. Orqanizmdə dəmirin artıq yığılması da (hemosideroz) ən az çatışmazlığı qədər zərərlidir. Doza və müalicə müddəti fərdi olaraq təyin edilməlidir.
Dəmir preparatları ən yaxşı acqarına sorulur. Lakin bu, bəzi insanlarda ürəkbulanma və ya mədə ağrısına səbəb ola bilər. Belə halda, preparatı yüngül qəlyanaltıdan dərhal sonra qəbul etmək olar. Tam dolu mədə ilə qəbul isə sorulmanı xeyli azaldır.
C vitamini dəmirin bağırsaqlardan sorulmasını sürətləndirir. Dəmir tabletini bir stəkan suya əlavə olunmuş limon suyu ilə içmək və ya rasionda sitrus meyvələri, çiyələk, brokoli kimi qidalara yer vermək müalicənin effektini artırır.
Bəzi qidalar və dərmanlar dəmir ionları ilə birləşərək onların sorulmasını bloklayır. Müalicə müddətində aşağıdakılara diqqət yetirməlisiniz:
Dəmir çatışmazlığı müalicəsi orta hesabla 3–6 ay davam edir. Məqsəd yalnız qan azlığını (anemiyanı) aradan qaldırmaq deyil, həm də bədəndəki dəmir ehtiyatlarını (ferritin) doldurmaqdır. Özünüzü yaxşı hiss etsəniz belə, müalicəni həkimin təyin etdiyi vaxtdan tez kəsməyin.
AZ − AZN
