Son illərdə gluten, glutensiz qidalar və uşaq qidaları mövzuları valideynlər arasında ən çox maraq doğuran sağlam qidalanma mövzularındandır. Xüsusilə uşaqlarda həzm problemləri, allergiya əlamətləri və dəri səpkiləri müşahidə edildikdə, gluten əsas şübhə mənbələrindən biri olur.
Bu yazıda gluten nədir, gluten nələrdə var, uşaqlarda gluten həssasiyyəti və glutensiz qidalanma mövzularını ətraflı izah edəcəyik.
Gluten buğda, arpa və çovdar kimi taxıllarda olan zülal növüdür. O, xəmirin elastik olmasını təmin edir və çörək, peçenye, makaron kimi məhsullarda geniş istifadə olunur.
Lakin bəzi uşaqlar üçün gluten:
həzm sistemini çətinləşdirə bilər
allergiya əlamətlərinə səbəb ola bilər
bağırsaq problemləri yarada bilər
Valideynlər üçün ən vacib suallardan biri “gluten nələrdə var?” sualıdır.
Gluten əsasən bu məhsullarda olur:
Çörək və un məmulatları
Uşaq peçenyesi (xüsusilə adi unla hazırlananlar)
Makaron və bulka məhsulları
Bəzi hazır uşaq qidaları
Emal olunmuş qidalar
Bu səbəbdən uşaq qidaları alarkən tərkib etiketini oxumaq çox vacibdir.
Gluten həssasiyyəti uşaqlarda gluten qəbulundan sonra yaranan mənfi reaksiyalardır. Bu, çölyak xəstəliyi olmadan da baş verə bilər.
Qarın ağrısı və şişkinlik
İshal və ya qəbizlik
Allergiya səpkiləri, dəridə qızartı
Halsızlıq və iştahasızlıq
Uşaqlarda allergiya əlamətləri
Bu hallar davamlı olarsa, həkimə müraciət etmək tövsiyə olunur.
Çox vaxt allergiya ilə gluten həssasiyyəti qarışdırılır.
Qida allergiyası – immun sisteminin reaksiyasıdır
Gluten həssasiyyəti – əsasən həzm sistemi ilə bağlıdır
Uşaqlarda allergiya zamanı nə etməli?
Əlamətlər olduqda qidanı dayandırmaq və mütəxəssisə müraciət etmək vacibdir.
Glutensiz qidalar yalnız həssaslığı olan uşaqlar üçün deyil, bəzi hallarda həzm problemi yaşayan uşaqlar üçün də uyğun ola bilər.
Glutensiz qidalanmada istifadə olunur:
Glutensiz un
Düyü, qarğıdalı, qarabaşaq
Təzə tərəvəz və meyvələr
Təbii protein mənbələri
Lakin unutmaq olmaz ki, düzgün qidalanma balanslı olmalıdır.
Sağlam qidalanma uşaqların:
immun sistemini gücləndirir
böyümə və inkişafını dəstəkləyir
allergiya riskini azalda bilər
Sağlam qidalanma menyusu tərtib edilərkən:
təbii qidalar
yaşa uyğun porsiyalar
allergen riskləri
nəzərə alınmalıdır.
Gluten hər uşaq üçün zərərlidirmi?
Xeyr. Gluten yalnız həssaslığı və ya allergiyası olan uşaqlarda problem yarada bilər.
Uşaqlarda allergiya səpkiləri glutenlə bağlı ola bilərmi?
Bəli, bəzi hallarda gluten qəbulu dəridə allergiya səpkilərinə səbəb ola bilər.
Glutensiz qidalanma həkim məsləhəti olmadan olarmı?
Uzunmüddətli glutensiz pəhriz üçün mütləq mütəxəssis məsləhəti tövsiyə olunur.
Gluten, gluten həssasiyyəti və uşaq qidalanması mövzuları valideynlər üçün ciddi diqqət tələb edir. Hər uşaq fərqlidir və qidalanma da fərdi yanaşma tələb edir. Əlamətlər müşahidə olunduqda vaxtında müdaxilə və düzgün qida seçimi uşağın sağlam inkişafı üçün əsas şərtdir.
AZ − AZN
