Bəzən elə olur ki, beynin içində sanki səs-küy var. Yorğunluq. Konsentrasiya düşür. Ürək bir az sürətli döyünür. Dəridə quruluq. Və sən səbəb axtarırsan.
Halbuki çox vaxt səbəb — magnezium çatışmazlığıdır.
Magnezium deyəndə çox adam bunu sadəcə “əlavə mineral” kimi görür. Amma işin əsli bir az fərqlidir: bədən stress hormonlarını, xüsusilə kortizolu, magnezium üzərindən tənzimləyir. Yəni bu mineral azaldıqda, stress reaksiyası nəzarətdən çıxmağa başlayır.
Stress hormonları yüksəldikdə bədən daha çox magnezium sərf edir. Elə bil gərgin rejimdə işləyən sistem əlavə yanacaq istəyir. Problem ondadır ki, magnezium azaldıqca kortizol daha da yüksəlir. Kortizol yüksəldikcə isə magnezium ehtiyatları daha sürətlə tükənir.
Bu iki proses bir-birini gücləndirir. Nəticədə:
əzələ seğirmələri başlayır
gərginlik artır
yuxu pozulur
əsəb sistemi daha həssas olur
Xüsusilə kofein çox istifadə edilirsə, bu dövr daha da sürətlənir.
Əzələdə qəfil seğirmələr, çiyinlərdə gərginlik, yatarkən ürək döyüntüsünü hiss etmək… Bunlar çox vaxt psixoloji kimi qiymətləndirilir. Amma əslində magnezium sinir keçiriciliyində əsas minerallardan biridir.
Əgər:
günün sonunda bədən gərgindirsə
gecə yuxuya getmək çətindirsə
səhər yorğun oyanırsansa
bu, təkcə stress deyil. Stress + magnezium defisiti birlikdə işləyir.
Kortizol bədənin qorunma mexanizmidir. Amma uzunmüddətli yüksəklikdə qalanda yan təsirləri başlayır. Kortizol artdıqca:
magnezium sürətlə sərf olunur
sinir sistemi zəifləyir
yuxu ritmi pozulur
Bu vəziyyət uzandıqda artıq xroniki magnezium çatışmazlığı formalaşır və əlamətlər dərinləşir:
gecə oyanmaları
səbəbsiz narahatlıq
əzələ dartılmaları
qeyri-sabit əhval
Burada çox insanın etdiyi əsas səhv — bütün magnezium formalarını eyni hesab etməkdir.
Magnesium glycinate – sinir sistemini sakitləşdirir
Magnesium threonate – beyinə keçə bilir, fokus və yuxu üçün uyğundur
Magnesium citrate – həm həzmə, həm də gərginliyə təsir göstərir
Magnesium oxide – stress üçün effektiv deyil
Bu nöqtədə gündəlik stress, gərginlik və həzm narahatlığı bir yerdə müşahidə olunursa, magnesium citrate forması daha balanslı seçim hesab olunur. Məsələn, Solgar Magnesium Citrate N60 tb bu forma üzrə seçilən məhsullardandır və magneziumun orqanizm tərəfindən mənimsənilməsini asanlaşdırır. Xüsusilə axşam saatlarında qəbul edildikdə bədən rahatlamağa daha tez reaksiya verir.
Qayda sadədir:
stress yüksəkdirsə → axşam
yuxu problemi varsa → yatmazdan əvvəl
günboyu əsəbilik varsa → bölünmüş doza
Vacib məqam: magneziumu kofe ilə eyni vaxtda qəbul etmək təsiri zəiflədir. Arada zaman fərqi saxlamaq tövsiyə olunur.
Bədən çox vaxt açıq siqnal verir, sadəcə biz onu “yorğunluqdur” deyib keçirik:
qəfil əzələ seğirmələri
ayaqlarda dartılma
daxili titrəmə hissi
yuxusuzluq
ürək döyüntüsünü hiss etmək
davamlı halsızlıq
Bu mərhələdə yalnız magnezium deyil, digər mineralların da balansı pozula bilər. Stress uzun müddət davam etdikdə kalsium və sink ehtiyacı da artır. Belə hallarda Solgar Calcium Magnesium plus Zink N100 tab kimi kompleks mineral tərkibli məhsullar sinir sistemi və əzələ funksiyalarının dəstəklənməsində daha stabil nəticə verə bilər.
Magnezium stressi azaldırmı?
Bəli. Sinir keçiriciliyini sabitləşdirərək stress reaksiyasını zəiflədir.
Kortizolu aşağı salırmı?
Dolayı yolla. Bədən sakitləşdikcə kortizol səviyyəsi tənzimlənir.
Hansı magnezium stress üçün daha uyğundur?
Ən çox istifadə olunan formalar magnesium glycinate və magnesium citrate-dir.
Nə qədər qəbul edilməlidir?
Adətən 200–400 mg arası, lakin fərdi ehtiyac dəyişə bilər.
Stress yalnız psixoloji hal deyil. Bədən bu reaksiyanı minerallar vasitəsilə idarə edir. Magnezium isə bu sistemin mərkəzində dayanır. O azaldıqca kortizol yüksəlir, kortizol yüksəldikcə magnezium daha sürətlə tükənir.
Bu dövrü qırmağın yolu balansdır.
Bəzən sakitləşdirici dərman yox, mineral dəstəyi lazımdır.
Bədən bunu hiss edir.
Və sən də hiss edəcəksən.
AZ − AZN
