Oynaq ağrıları yaşı 50-ni keçmiş insanların ən çox şikayət etdiyi sağlamlıq problemlərindən biridir. Xüsusilə bahar və payız aylarında hava dəyişikliyi ilə birlikdə artrit, artroz, revmatizm və osteoxondroz kəskinləşir.
Artrit nedir — artrit oynaqların iltihabıdır və ağrı, şişkinlik, qızarma və hərəkət məhdudiyyəti ilə özünü göstərir. Dünyada 300 milyondan çox insan artritdən əziyyət çəkir. Iltihab nedir — bədənin zədələnmiş toxumaları bərpa etməyə çalışarkən yaranan reaksiyasıdır.
Artritin ən yaygın növü romatoid artritdir — immun sistemin səhvən oynaq toxumalarına hücum etməsi nəticəsində baş verən autoimmun xəstəlikdir. Revmatoid artrit mualicesi adətən iltihab eleyhine dermanlar, fizioterapiya və bəzən cərrahi müdaxiləni əhatə edir.
Artroz nedir — artroz oynaq qığırdaqlarının aşınması və dağılmasıdır. Artritdən fərqli olaraq, artroz iltihabdan daha çox mexaniki aşınma ilə bağlıdır. Yaşı 50-dən çox olanların demək olar yarısında müxtəlif dərəcədə artroz müşahidə olunur.
Artroz dermani olaraq ağrıkəsici və iltihabazərsici dərmanlar, fizioterapiya və glukozamin kondroitin tərkibli preparatlar istifadə olunur. Glukozamin kondroitin nedir — bunlar qığırdaq toxumasının əsas komponentləridir və qığırdağın bərpasını dəstəkləyir.
Revmatizm nedir — revmatizm oynaqları, ürəyi və başqa orqanları təsir edə bilən iltihablı xəstəlikdir. Ayaqda revmatizm elametleri arasında oynaq ağrısı, şişkinlik, qızarma və hərəkət zamanı ağrının artması yer alır. Ağrı çox vaxt bir oynaqdan digərinə keçir.
Revmatizm analizleri diaqnoz üçün çox vacibdir. Qanda CRP, ERS və ASO səviyyəsi yoxlanılır. Revmatizm mualicesi iltihabəleyhinə dərmanlar, antibiotiklər və fizioterapiya ilə aparılır. Revmatizm dermanlari həkim tərəfindən təyin edilməli və müntəzəm qəbul olunmalıdır.
CRP (C-reaktiv zülal), ERS (eritrositlərin çökmə sürəti), ASO (antistreptolysin-O) və revmatoid faktor — bu analizlər revmatizmin diaqnozu üçün vacibdir.
Oynaq agrilari ucun dermanlar seçərkən ağrının səbəbini bilmək vacibdir. İltihablı xəstəliklərdə iltihab eleyhine dermanlar istifadə olunur — ibuprofen, diklofenak, naproksen kimi qeyri-steroid iltihabazərsici dərmanlar ən çox təyin olunan preparatlardandır.
Oynaq agrisi ucun maz və oynaq ağrıları üçün maz yerli müalicədə geniş istifadə olunur. Uzunmüddətli istifadədə həkimlə məsləhətləşmək lazımdır.
Diz oynaq agrilari mualicesi ağrının səbəbindən asılıdır. Diz qapaginin agrisi xüsusilə pilləkən enərkən və uzun oturduqdan sonra hiss olunur. Diz agrisi ucun maz olaraq diklofenak və ya ketoprofen tərkibli gel-lər effektivdir.
Diz agrisinın müalicəsində fizioterapiya mühüm rol oynayır. Fizioterapiya qiymetleri mərkəzə və prosedur növünə görə dəyişir. Fizioterapiya ziyani düzgün tətbiq edildikdə demək olar yoxdur.
Osteoxondroz nedir — onurğa disklərinin aşınması və deformasiyasıdır. Osteoxondroz elametleri arasında boyun, bel və kürək nahiyəsində ağrı, baş ağrısı, əl və ayaqlarda keylik yer alır.
Osteoxondroz mualicesi dərman müalicəsi, fizioterapiya və müntəzəm hərəkəti əhatə edir. Osteoxondroz ucun maz olaraq iltihabazərsici və ağrıkəsici mazlar istifadə olunur. Boyunda osteoxondroz mualicesi xüsusi məşqlər, masaj və düzgün yastıq seçimi ilə dəstəklənir.
Müntəzəm üzgüçülük, yoga, düzgün duruş, anti-iltihablı qidalar və təbii əlavələr (zəncəfil, zerədçöl, omega-3) əlamətləri yüngülləşdirə bilər. Lakin təbii müalicə həkim məsləhətini əvəz etmir.
Podaqra qanda sidik turşusu səviyyəsinin yüksəlməsi nəticəsində oynaqlar da kristalların toplanması ilə yaranır. Podaqra mualicesi iltihabazərsici dərmanlar, sidik turşusunu azaldan preparatlar və xüsusi dieta ilə aparılır. Podaqra ucun maz olaraq yerli iltihabazərsici mazlar ağrını müvəqqəti azalda bilər.
Osteoporoz nedir — osteoporoz sümüklərin sıxlığının azalması və kövrəkləşməsidir. Xüsusilə menopozadan sonra qadınlarda çox rast gəlinir.
Osteoporozun profilaktikasında kalsium və D vitamini əsas rol oynayır. Kalsium d3 preparatları sümük sıxlığını qorumaqda tövsiyə olunur. Kalsium d3 nikomed istifade qaydasi — gündə 1–2 tabl yemək zamanı qəbul olunur.
Kollagen terkibli qidalar da oynaq sağlamlığında mühüm rol oynayır. Kollagen oynaq qığırdaqlarının əsas zülalıdır. Sümük şorbası, jelatin, balıq dərisi və kollagen əlavələri tövsiyə olunur.
Fizioterapiya oynaq xəstəliklərinin müalicəsində ən vacib komponentlərdən biridir. Fizioterapiya nədir — fiziki amillərdən istifadə edərək ağrını azaltmaq və hərəkətliliyi bərpa etmək məqsədilə aparılan müalicədir.
Artrit, artroz, revmatizm, osteoxondroz və podaqra vaxtında diaqnoz və düzgün müalicə ilə idarə oluna bilər. Ən vacibi odur ki, ağrını görməzdən gəlməyin və həkimə müraciəti gecikdirməyin.
Sağlam oynaqlar sağlam həyat deməkdir!
AZ − AZN
