Oynaq ağrıları yaşı 50-ni keçmiş insanların ən çox şikayət etdiyi sağlamlıq problemlərindən biridir. Xüsusilə bahar və payız aylarında hava dəyişikliyi ilə birlikdə artrit, artroz, revmatizm və osteoxondroz kəskinləşir. Bu yazıda oynaq xəstəliklərinin səbəbləri, əlamətləri, müalicə yolları və profilaktika üsullarını ətraflı izah edirik.
Artrit nedir — artrit oynaqların iltihabıdır və ağrı, şişkinlik, qızarma və hərəkət məhdudiyyəti ilə özünü göstərir. Dünyada 300 milyondan çox insan artritdən əziyyət çəkir və bu xəstəlik xüsusilə 50 yaşından sonra daha çox rast gəlinir. Artrit nədir sualına qısa cavab: oynaqların iltihabıdır. Iltihab nedir — bədənin zədələnmiş toxumaları bərpa etməyə çalışarkən yaranan reaksiyasıdır.
Artritin ən yaygın növü romatoid artritdir — bu, immun sistemin səhvən oynaq toxumalarına hücum etməsi nəticəsində baş verən autoimmun xəstəlikdir. Revmatoid artrit mualicesi adətən iltihab eleyhine dermanlar, fizioterapiya və bəzən cərrahi müdaxiləni əhatə edir. Erkən diaqnoz və müalicə oynaq zədələnməsinin qarşısını almaqda çox vacibdir.
Artroz nedir — artroz oynaq qığırdaqlarının aşınması və dağılmasıdır. Artritdən fərqli olaraq, artroz iltihabdan daha çox mexaniki aşınma ilə bağlıdır. Yaşı 50-dən çox olan insanların demək olar yarısında müxtəlif dərəcədə artroz müşahidə olunur. Artroz nədir — sadə dildə desək, qığırdaq yeyilir və sümüklər bir-birinə sürtünməyə başlayır.
Artroz dermani olaraq ağrıkəsici və iltihabazərsici dərmanlar, fizioterapiya və glukozamin kondroitin tərkibli preparatlar istifadə olunur. Glukozamin kondroitin nedir — bunlar qığırdaq toxumasının əsas komponentləridir və əlavə olaraq qəbul edildikdə qığırdağın bərpasını dəstəkləyir.
Revmatizm nedir — revmatizm oynaqları, ürəyi və başqa orqanları təsir edə bilən iltihablı xəstəlikdir. Ayaqda revmatizm elametleri arasında oynaq ağrısı, şişkinlik, qızarma və hərəkət zamanı ağrının artması yer alır. Ağrı çox vaxt bir oynaqdan digərinə keçir — bu, revmatizmin xarakterik əlamətidir.
Revmatizm analizleri diaqnoz üçün çox vacibdir. Qanda CRP, ERS və ASO səviyyəsi yoxlanılır. Revmatizm mualicesi iltihabəleyhinə dərmanlar, antibiotiklər və fizioterapiya ilə aparılır. Revmatizm dermanlari həkim tərəfindən təyin edilməli və müntəzəm qəbul olunmalıdır.
Oynaq agrilari ucun dermanlar seçərkən ağrının səbəbini bilmək vacibdir. İltihablı xəstəliklərdə iltihab eleyhine dermanlar istifadə olunur — ibuprofen, diklofenak, naproksen kimi qeyri-steroid iltihabazərsici dərmanlar ən çox təyin olunan preparatlardandır.
Oynaq agrisi ucun maz və oynaq ağrıları üçün maz yerli müalicədə geniş istifadə olunur. Diklofenak, ketoprofen və ya mentol tərkibli mazlar ağrını yerli olaraq azaldır. Mazları gündə 2-3 dəfə ağrılı nahiyəyə masaj hərəkətləri ilə tətbiq edin.
Diz oynaq agrilari mualicesi ağrının səbəbindən asılıdır. Diz qapaginin agrisi xüsusilə pilləkən enərkən və uzun oturduqdan sonra hiss olunur. Diz agrisi ucun maz olaraq diklofenak və ya ketoprofen tərkibli gel-lər effektivdir.
Diz agrisinın müalicəsində fizioterapiya mühüm rol oynayır. Fizioterapiya qiymetleri mərkəzə və prosedur növünə görə dəyişir. Fizioterapiya ziyani düzgün tətbiq edildikdə demək olar yoxdur.
Osteoxondroz nedir — onurğa disklərinin aşınması və deformasiyasıdır. Osteoxondroz elametleri arasında boyun, bel və kürək nahiyəsində ağrı, baş ağrısı, əl və ayaqlarda keylik və hərəkət məhdudiyyəti yer alır.
Osteoxondroz mualicesi dərman müalicəsi, fizioterapiya və müntəzəm hərəkəti əhatə edir. Osteoxondroz ucun maz olaraq iltihabazərsici və ağrıkəsici mazlar istifadə olunur. Boyunda osteoxondroz mualicesi xüsusi məşqlər, masaj və düzgün yastıq seçimi ilə dəstəklənir.
Osteoxondroz tebii yolla mualicesi də mümkündür — müntəzəm üzgüçülük, yoga, düzgün duruş, anti-iltihablı qidalar və təbii əlavələr (zəncəfil, zerədçöl, omega-3) əlamətləri yüngülləşdirə bilər. Lakin təbii müalicə həkim məsləhətini əvəz etmir.
Podaqra qanda sidik turşusu səviyyəsinin yüksəlməsi nəticəsində oynaqlar da kristalların toplanması ilə yaranır. Podaqra mualicesi iltihabazərsici dərmanlar, sidik turşusunu azaldan preparatlar və xüsusi dieta ilə aparılır. Podaqra ucun maz olaraq yerli iltihabazərsici mazlar ağrını müvəqqəti azalda bilər.
Osteoporoz nedir — osteoporoz sümüklərin sıxlığının azalması və kövrəkləşməsidir. Xüsusilə menopozadan sonra qadınlarda çox rast gəlinir. Osteoporoz nədir — sümüklər süngər kimi olur və kiçik zərbədən belə sınıla bilər.
Osteoporozun profilaktikasında kalsium və D vitamini əsas rol oynayır. Kalsium d3 preparatları sümük sıxlığını qorumaqda tövsiyə olunur. Kalsium d3 nikomed istifade qaydasi — gündə 1-2 tabl yemək zamanı qəbul olunur. Kalsium d3 nikomed haqqinda daha ətraflı məlumat üçün həkiminizə müraciət edin.
Kalsium çatışmazlığı sümük sağlamlığı üçün ciddi təhlükədir. Kalsium catismamazliginin elametleri arasında əzələ kramları, dırnaq kövrəkliyi, diş problemləri və sümük ağrıları yer alır. Kalsium olan qidalar — süd, pendir, yoğurt, brokoli, badam və susam müntəzəm qəbul olunmalıdır. Kalsium vitamin əlavələri qida ilə yetərli kalsium ala bilməyənlər üçün tövsiyə olunur. Kalsium dermanlari arasında kalsium karbonat və kalsium sitrat ən yaygın formulardır.
Kollagen terkibli qidalar da oynaq sağlamlığında mühüm rol oynayır. Kollagen oynaq qığırdaqlarının, dərinin və bağ toxumasının əsas zülalıdır. Sümük şorbası, jelatin, balıq dərisi və kollagen əlavələri oynaq sağlamlığını dəstəkləmək üçün tövsiyə olunur.
Fizioterapiya oynaq xəstəliklərinin müalicəsində ən vacib komponentlərdən biridir. Fizioterapiya nədir — fiziki amillərdən istifadə edərək ağrını azaltmaq və hərəkətliliyi bərpa etmək məqsədilə aparılan müalicədir.
Fizioterapiya aparati və fizioterapiya aparatlari ev şəraitində də istifadə oluna bilər. Fizioterapiya merkezində professional müalicə daha effektiv nəticə verir. Müntəzəm seanslar artrit, artroz və osteoxondroz ağrılarını əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Artrit nedir və artroz nedir — fərqi nədir?
Artrit oynaq iltihabıdır, artroz isə qığırdaqların aşınmasıdır. Artritdə iltihab əsas səbəbdir, artrozda isə mexaniki aşınma.
Oynaq ağrıları üçün hansı maz istifadə etmək olar?
Diklofenak, ketoprofen və ya ibuprofen tərkibli mazlar ən çox istifadə olunur. Mentol və kamfora tərkibli mazlar da ağrını müvəqqəti azaldır.
Kalsium catismamazliginin elametleri hansılardır?
Əzələ kramları, dırnaq kövrəkliyi, diş problemləri və təz-təz sınıqlar baş verməsi əsas əlamətlərdir.
Glukozamin kondroitin nedir və kimə lazımdır?
Qığırdaq toxumasının əsas komponentləridir. Artroz və oynaq ağrıları olanlara tövsiyə olunur.
Revmatizm analizleri hansılardır?
Qanda CRP, ERS, ASO və revmatoid faktor yoxlanılır.
Osteoxondroz tebii yolla mualicesi mümkündürmü?
Bəli, üzgüçülük, yoga, düzgün duruş və anti-iltihablı qidalar kömək edər. Lakin ciddi hallarda həkim məsləhəti alınmalıdır.
Fizioterapiya ziyani varmı?
Düzgün tətbiq edildikdə ziyanı yoxdur. Onkoloji xəstəliklər və aktiv infeksiyalarda bəzi prosedurlara əks-göstəriş var.
Oynaq ağrıları yaşlı insanların həyat keyfiyyətini ciddi təsir edir. Artrit, artroz, revmatizm, osteoxondroz və podaqra vaxtında diaqnoz və düzgün müalicə ilə idarə oluna bilər. Ağrını görməzdən gəlməyin və həkimə müraciəti gecikdirməyin.
Müntəzəm hərəkət, düzgün qidalanma, kalsium və kollagen ilə zəngin pehrəz, fizioterapiya və həkimin təyin etdiyi oynaq agrilari ucun dermanlar — bu dörd addım oynaq sağlamlığınızı qorumaq üçün ən etibarlı yoldur. Sağlam oynaqlar sağlam həyat deməkdir!
AZ − AZN
