SAĞLAM HƏYAT Ürək-Damar Kardiologiya
GİRİŞ
Ürək Sağlamlığı: Ürək Döyüntüsü Norması, Damar Tutulması və İnfarkt Əlamətləri
Ürək və qan-damar sistemi insan orqanizminin ən həyati mexanizmidir. Qan dövranı pozulduqda damar tutulması, ürək zəifliyi və hətta infarkt kimi ciddi fəsadlar yarana bilər. Bu məqalədə ürək ağrısının xüsusiyyətləri, normal ürək döyüntüsü, triqliserid və LDL xolesterolu haqqında bilməli olduğunuz ən vacib məqamları təqdim edirik.
NƏBZ VƏ RİTM
Ürək Döyüntüsü Nədir və Norması Necə Olmalıdır?
Ürək döyüntüsü (nəbz), ürəyin bir dəqiqə ərzində neçə dəfə yığılıb-açılmasını ifadə edir. Normal ürək döyüntüsü böyüklərdə istirahət halında 60-100 vuruş/dəqiqə arası hesab olunur. Uşaqlarda isə bu göstərici daha yüksək ola bilər.
Ürək Döyüntüsü Çox Olarsa Nə Etməli?
Əgər anidən ürək döyüntünüz artarsa (taxikardiya), aşağıdakı addımları ata bilərsiniz:
1
Sakitləşməyə çalışın: Stress və həyəcan döyüntünü artıran əsas səbəblərdəndir.
2
Dərin nəfəs alın: Diyafraqma nəfəsi ürək ritmini tənzimləməyə kömək edir.
3
Kofeini azaldın: Çay, qəhvə və enerji içkilərindən uzaq durun.
4
Təzyiqi yoxlayın: Yüksək və ya aşağı təzyiq döyüntüyə təsir edə bilər.
Ürək döyüntüsünün artma səbəbləri arasında qanazlığı (anemiya), hamiləlik, ürək nevrozu və tiroid vəzi problemləri tez-tez rast gəlinən amillərdir.
DİAQNOSTİKA
Ürək Ağrısı Necə Olur? Ürək Sancması Səbəbləri
Hər sinə ağrısı ürək ağrısı deyil, lakin ürək ağrısını tanımaq həyati əhəmiyyət kəsb edir. Ürək ağrısı adətən sinənin ortasında sıxıcı, ağırlıq yaradan bir hiss kimi təsvir edilir.
- Yayılma zonası: Ağrı sol qola, çiyinə, boyuna və ya kürəyə yayıla bilər.
- Yaranma səbəbləri: Əsəb gərginliyi, əzələ ağrıları ilə yanaşı, damar tutulması və miokard infarktı bu ağrının əsas səbəbi ola bilər.
TƏCİLİ HAL
İnfarkt Nədir və Əlamətləri Hansılardır?
İnfarkt, ürək əzələsini qanla təchiz edən damarların qəfil tıxanması nəticəsində həmin nahiyənin oksigensiz qalmasıdır.
İnfarktın Əsas Əlamətləri:
- Dözülməz dərəcədə güclü sinə ağrısı;
- Ürəkbulanma və qusma;
- Soyuq tər basması;
- Nəfəs darlığı və boğulma hissi.
🚨
Vacib: Bu əlamətlərdən hər hansı birini hiss edirsinizsə və ya ətrafınızdakı birində bu simptomlar varsa, təcili tibbi yardım çağırmaq çox vacibdir.
XOLESTEROL RİSKİ
Damar Tutulması: LDL və Triqliserid Təhlükəsi
Damar tutulması qan axınının zəifləməsi və ya tamamilə kəsilməsidir. Bunun ən böyük səbəbkarları qanda yüksək olan yağlardır.
LDL nədir?
Bu, "pis xolesterol" adlanır. Damar divarlarında yığılaraq lövhələr əmələ gətirir.
Triqliserid nədir?
Qandakı yağ miqdarıdır. Yüksək triqliserid səviyyəsi ürək-damar xəstəlikləri riskini birbaşa artırır.
Damar tutulmasının əlamətləri: Tez yorulma, yeriyərkən ayaqlarda damar ağrısı və sinədə sıxılma hissi periferik damar xəstəliyinin göstəricisi ola bilər.
SAĞLAM HƏYAT TƏRZİ
Ürək-Damar Xəstəliklərindən Qorunma Yolları
Sağlam bir ürək üçün həyat tərzinizdə dəyişiklik etmək şərtdir:
- Pəhriz yeməkləri: Heyvani yağları azaldın, meyvə-tərəvəzə üstünlük verin.
- Fiziki aktivlik: Gündəlik ən azı 30 dəqiqə piyada gəzmək qan dövranını yaxşılaşdırır.
- Zərərli vərdişlər: Siqaretdən tamamilə uzaq durun.
İNTERAKTİV
Tez-tez Verilən Suallar (FAQ)
Hamiləlikdə ürək döyüntüsünün artması normaldır? +
Bəli, hamiləlik zamanı orqanizmdə qan həcmi artdığı üçün ürək daha sürətlə işləyir və bu, çox vaxt normal qəbul edilir. Lakin ciddi narahatlıq olduqda həkimlə məsləhətləşmək lazımdır.
Açıq ürək əməliyyatı neçə saat çəkir? +
Ciddi damar tutulmaları zamanı icra edilən açıq ürək əməliyyatları adətən xəstənin vəziyyətindən asılı olaraq 3-6 saat arası davam edir.
Ürək zəifliyinin ilkin əlamətləri hansılardır? +
Ayaqlarda şişkinlik (ödem), uzanarkən yaranan nəfəs darlığı və adi fiziki iş zamanı tez yorulma ürək zəifliyinin ilkin siqnalları ola bilər.
AZ − AZN
