İnsan sağlamlığının qorunması və bədənimizin bir saat mexanizmi kimi dəqiq işləməsi üçün vitamin qəbulu əvəzedilməzdir. Müasir dövrün gətirdiyi stress, qeyri-müntəzəm qidalanma və oturaq həyat tərzi bədənimizin ehtiyac duyduğu qida maddələrini təbii yollarla almasını çətinləşdirir. Məhz bu səbəbdən son illərdə vitamin kompleksi, multi vitamin, vitamin d3, vitamin c və vitamin b12 kimi əlavələrə maraq xeyli artıb. Bu bloq yazımızda həyat enerjimizi artıran vitaminlərin faydaları və onların çatışmazlığı zamanı nələrə diqqət etməli olduğumuzdan danışacağıq.
Vitaminlər bədənin normal funksiyalarını yerinə yetirməsi üçün tələb olunan üzvi birləşmələrdir. Maraqlı fakt budur ki, insan orqanizmi bu maddələrin böyük bir qismini özü istehsal edə bilmir. Buna görə də biz onları qidalar və ya keyfiyyətli qida əlavələri vasitəsilə xaricdən almalıyıq.
Günümüzdə ən çox istifadə olunan və həkimlər tərəfindən tövsiyə edilən vitaminlər bunlardır:
Bəzi hallarda, xüsusən mövsüm keçidləri zamanı tək bir vitamin kifayət etmir. Belə vaxtlarda ehtiyaca uyğun olaraq vitamin kompleksi böyüklər üçün və ya inkişaf dövründə olan balacalar üçün uşaqlar üçün vitamin kompleksi seçimləri ön plana çıxır.
Azərbaycanda, xüsusilə qış aylarında günəş şüalarının azalması ilə əlaqədar vitamin d çatışmazlığı geniş yayılmış bir problemdir. Vitamin D3 və ümumilikdə d vitamin bədəndə sadəcə bir vitamin deyil, həm də bir hormon kimi fəaliyyət göstərir.
Vitamin D-nin əsas faydaları:
Apteklərdə ocean vitamin d3, solgar vitamin d3, akvadetrim vitamin d3 və ya əlavə olaraq kalsium metabolizması üçün vitamin d3 k2 kimi müxtəlif markalar mövcuddur. Lakin bu əlavələri qəbul etməzdən əvvəl vitamin d analizi qiymeti ilə maraqlanıb, mütləq qan testi verməyiniz tövsiyə olunur.
Soyuqdəymə və qrip dedikdə ağlımıza gələn ilk köməkçi vitamin c olur. Güclü antioksidant olan bu vitamin, hüceyrələri sərbəst radikalların zərərli təsirlərindən qoruyur və dərinin kollagen istehsalını dəstəkləyir.
İstifadə rahatlığına görə bazarda vitamin c tablets, vitamin c 1000mg dozalı kapsullar və ya sürətli təsir üçün vitamin c ampula formaları (məsələn, additiva vitamin c) tapmaq olar. Vitamin c qiymeti markaya və dozaya görə dəyişsə də, sağlamlığa qoyulan bu sərmayə gələcəkdə xəstəlik risklərini minimuma endirir.
Əgər özünüzü daim yorğun hiss edirsinizsə və yaddaşınızda zəifləmə müşahidə olunursa, bu, b12 vitamin çatışmazlığı əlamətləri ola bilər. Vitamin b kompleks qrupu bədəndə enerji mübadiləsini tənzimləyir.
B qrup vitamin kompleksi daxilində olan vitaminlər (B1, B2, B3, B6, B12) sinir sistemini qoruyur və qan azlığının qarşısını alır. Məşhur centrum vitamins, solgar vitamin b complex və benevron b vitamin kimi məhsullar bu çatışmazlığı aradan qaldırmaq üçün effektiv həllər təklif edir.
Hər kəsin bədən ehtiyacı fərqlidir. Lakin bəzi qruplar üçün ən yaxşı vitamin kompleksi seçimi həyati əhəmiyyət daşıyır:
Ən dəqiq yol vitamin analizi etdirməkdir. Qan analizi vasitəsilə bədəninizdə hansı maddənin əskik olduğu müəyyən edilir. Vitamin analizi normaları həkim tərəfindən qiymətləndirilməlidir.
Suda həll olan vitaminlər (məsələn, C və B qrupu) artıq miqdarda bədəndən atılır, lakin yağda həll olanlar (A, D, E, K) bədəndə toplana bilər. Bu səbəbdən mütləq dozaya diqqət etmək lazımdır.
Qiymətlər laboratoriyalara və analizin əhatə dairəsinə görə dəyişir. Ən dəqiq məlumatı klinikalardan əldə edə bilərsiniz.