Sağlam heyat tərzi sürmək və xəstəliklərdən təbii yollarla qorunmaq istəyənlər üçün təbiət saysız-hesabsız möcüzələr təqdim edir. Bu möcüzələrdən biri də parlaq qırmızı rəngi və özünəməxsus turşməzə dadı ilə seçilən zirinc bitkisidir. Əsrlər boyu həm mətbəxlərdə dadverici kimi, həm də xalq təbabətində müalicəvi vasitə olaraq istifadə edilən bu giləmeyvə, müasir tibb tərəfindən də yaxından araşdırılır.
Bəs, zirinc nədir, insan orqanizminə nə işə yarar və təbabətdə zirincin rolu nədən ibarətdir? Gəlin, bu şəfalı bitkinin faydalarına və düzgün istifadə qaydalarına birlikdə nəzər salaq.
Zirinc (Berberis), eyniadlı kol bitkisinin payız aylarında yetişən xırda, uzunsov və qırmızı rəngli meyvələridir. Tərkibindəki zəngin vitaminlər, minerallar və xüsusilə güclü antioksidantlar sayəsində tam bir sağlamlıq anbarı hesab olunur. Azərbaycanda həm təbii halda yetişir, həm də plovların, müxtəlif ət yeməklərinin və sousların vazkeçilməz tərkib hissəsi kimi istifadə edilir. Lakin onun faydaları sadəcə mətbəxlə məhdudlaşmır.
Düzgün qidalanma vərdişlərinə zirinci daxil etmək, bədənin ümumi müqavimətini artırmağın ən asan yollarından biridir. Bu kiçik giləmeyvənin orqanizmə məlum olan əsas faydaları bunlardır:
Zirinc, yüksək miqdarda C vitamini ilə zəngindir. Xüsusilə fəsil dəyişikliklərində və soyuq qış aylarında bədəni infeksiyalara, qrip və soyuqdəyməyə qarşı qoruyur. Güclü antioksidant təsiri sayəsində hüceyrələri sərbəst radikalların zərərli təsirlərindən müdafiə edir.
Mədə və bağırsaq fəaliyyətini stimullaşdıran zirinc, həzm prosesini asanlaşdırır. İştahasızlıqdan əziyyət çəkənlər üçün yaxşı bir iştahaçıcıdır. Eyni zamanda, bağırsaq florasını qoruyaraq qəbizlik və köp kimi problemlərin qarşısını almağa kömək edir.
Qan dövranını yaxşılaşdıran bu bitki, damarların elastikliyini qoruyur və pis xolesterinin (LDL) səviyyəsini aşağı salmağa kömək edir. Bu xüsusiyyəti ilə infarkt və insult riskini azaldır.
Zirincin tərkibindəki ən mühüm bioloji aktiv maddə berberin adlı alkaloiddir. Məhz bu maddə sayəsində təbii bitki tibb elminin diqqət mərkəzindədir. Təbabətdə zirinc xüsusilə aşağıdakı sahələrdə geniş tətbiq olunur:
Zirinci gündəlik rasionunuza müxtəlif yollarla əlavə edə bilərsiniz:
Vacib Qeyd: Hər bir faydalı bitki kimi, zirincin də həddindən artıq istifadəsi bəzi yan təsirlərə səbəb ola bilər. Xüsusilə hamilə qadınlar, azyaşlı uşaqlar və xroniki xəstəliyi olub müntəzəm dərman qəbul edənlər zirinc məhsullarından istifadə etməzdən əvvəl mütləq həkimlə məsləhətləşməlidirlər.
Bəli, zirinc metabolizmi sürətləndirir və qan şəkərini balansda saxlayaraq şirniyyat krizlərinin qarşısını alır. Düzgün qidalanma və idmanla birlikdə istifadə edildikdə arıqlama prosesinə müsbət təsir göstərir.
Ümumi sağlamlıq üçün gündə 1-2 fincan zirinc çayı içmək kifayətdir. Aşırı istifadə mədə nahiyəsində narahatlığa səbəb ola biləcəyi üçün həddi aşmamaq tövsiyə olunur.
Zirinc qan təzyiqini aşağı salma xüsusiyyətinə malikdir. Əgər yüksək təzyiq üçün dərman qəbul edirsinizsə, zirinci çox miqdarda qəbul etmək təzyiqinizin normadan çox düşməsinə səbəb ola bilər. Bu səbəbdən həkim məsləhəti vacibdir.
AZ − AZN
