Mede agrisi neden olur — ən çox rast gəlinən səbəblər: gastrit (mədə iltihabı), reflü (turşu geri axını), xora, stres, qida zəhərlənməsi, həddindən artıq yemək, yağlı/acı qidalar, dərman yan təsirləri (aspirin, ibuprofen). Mede agrisi həm mədənin özündə, həm də yaxın orqanlarda (qaraciyər, öd kisəsi, pankreas) problem olduqda yaranır. Karın agrisi neden olur — mədədən əlavə bağırsaq spazmı, appendisit, böyrək daşı, qadınlarda ginekologiya da ola bilər.
Yeməkdən sonra ağrı — gastrit, həzm ferment çatışmazlığı, mede eksimesi. Ac qarına ağrı — xora, duodenit (12 barmaq bağırsaq iltihabı). Gecə ağrısı — xora və reflünün klassik əlamətidir. Surekli karın agrisi nedenleri — xroniki gastrit, IBS (irritabl bağırsaq sindromu), qida intoleransı, stres.
Stres cortisol hormonunu artırır → mədə turşusu istehsalı artır → selikli qişa zədələnir → ağrı yaranır. Sinirsel gastrit, sinirsel ishal, stressdən mədə spazmı — hamısı real tibbi vəziyyətlərdir. Mideye ne iyi gelir — stres idarəetmə, pəhriz, probiotik, həzm fermenti.
Mede yanmasi neden olur — mədə turşusu yemək borusunu qıcıqlandırır. Reflü, gastrit, çox yemək, yağlı qida, kofe, alkohol, siqaret. Mede eksimesi neden olur — turşu artıqlığı mədə divarını zədələyir. Mede yanmasina ne iyi gelir — antasidlər (qısamüddətli), PPI dərmanları (uzunmüddətli), zəncəfil çayı, banan, yulaf sıyığı, qaymaq, baş yüksəkdə yatmaq. Mede asidine ne iyi gelir — çeynəmə saqqızı (tüpürcək turşunu neytrallaşdırır), banan (təbii antasid), süd (müvəqqəti), aloe vera suyu.
Zəncəfil çayı iltihab əleyhinə və spazmolitik təsir göstərir. Yaşıl çay mülayim antioksidant — mədə selikli qişasını rahatladır. Nanə çayı mədə spazmını azaldır, lakin reflü varsa artıra bilər. Çobanyastığı çayı (papatya) mədə iltihabını yüngülləşdirir. Mede agrisina ne iyi gelir — yüngül hallarda pəhriz + bitki çayları kömək edir.
Mede bulantısı neden olur — mədə turşuluğu, qida zəhərlənməsi, hamiləlik, dərman yan təsiri, stres, migren, hərəkət xəstəliyi (dəniz/avtomobil). Mede bulantısına ne iyi gelir — zəncəfil çayı (ən effektiv təbii vasitə), limonlu su, dərin nəfəs, təmiz hava, kiçik porsiyalarla yemək. Mede bulantisi nasıl geçer — sakit otur, dərin nəfəs al, soyuq su ilə üzünü yuyun. Mede bulantısını şıp diye kesen — zəncəfil kapsulu, limon qabığını iylə, buzlu su. Kusmaya ne iyi gelir — su itirmənin qarşısını alın (ORS məhlulu), ilk saatlarda qida verməyin, tədricən maye başlayın.
Istifra ne demek — qusmanın xalq ifadəsidir. Qusma + qızdırma + 24 saatdan çox davam — təhlükəli əlamətdir. Qanlı qusma (qəhvə rəngli) — mədə qanaması ola bilər, dərhal 103 zəng edin. Mede bulantisi ne iyi gelir — yüngül hallarda zəncəfil və istirahət, ağır hallarda həkimə müraciət.
Kabızlık neden olur — az su, az lif, hərəkətsizlik, stres, bəzi dərmanlar. Kabızlığa ne iyi gelir — lifli qidalar (meyvə, tərəvəz, tam taxıl), bol su (gündə 2+ litr), müntəzəm idman, probiotik. Kabızlık nasıl geçer — gavalı, əncir, kətan toxumu, zeytun yağı (ac qarına 1 xörək qaşığı). Aninda tuvalete çıkaran yiyecekler — gavalı suyu, kivi, əncir, yulaf. Qəbizlik 1 həftədən çox davam edərsə həkimə müraciət edin.
Ishal neden olur — virus/bakteriya infeksiyası, qida zəhərlənməsi, antibiotik yan təsiri, stres, laktoz intoleransı. Ishale ne iyi gelir — ORS məhlulu (su+duz+şəkər), probiotik, banan, düyü suyu, krakerlər. Ishali ne keser — loperamid (həkim tövsiyəsi ilə), probiotik, BRAT pəhrizi (banan, düyü, alma, tost). Ishal nasıl geçer — yüngül hallarda 2-3 günə keçir. Tehlikeli ishalin belirtileri — qanlı ishal, 38.5°C+ qızdırma, 24 saatdan çox davam, uşaqlarda dehidratasiya. Su gibi ishal neden olur — virus infeksiyası, xolera (nadir), laktoz intoleransı. En hızlı ishal kesici ilaç — loperamid, lakin infeksion ishaldə istifadə olunmur.
Gaz sıkışmasına ne iyi gelir — rezən çayı, nanə çayı, simetikon, aktiv kömür. Gaz sancisina ne iyi gelir — isti su torbası qarın üzərinə, yüngül masaj, dizləri sinəyə çəkmək. Gaz sıkışması neden olur — tez yemək, qazlı içkilər, lobya, kələm, çox lif (birdən artırma). En kuvvetli gaz giderici — simetikon tərkibli preparatlar. Gaz sıkışması nasıl geçer — gəzinti, masaj, rezən çayı. Karın siskinliği neden olur — qaz, qəbizlik, IBS, laktoz/gluten intoleransı, mədə turşuluğu. Karın siskinliğine ne iyi gelir — probiotik, həzm fermenti, az-az yemək, tez çeynəmək. Karnımda gaz var nasıl çıkarabilirim — yataraq dizləri sinəyə çək, sol tərəfə uzanma, rezən çayı.
Yeməkdən sonra ağırlıq, köp, qaz — bunlar həzm fermentlərinin çatışmazlığına işarədir. Kreon 25000 pankreatin tərkibli həzm fermentidir — lipaza (yağ), amilaza (karbohidrat) və proteaza (zülal) ehtiva edir. Yeməklə birlikdə qəbul olunur, yeməyin tam həzm olunmasını təmin edir. Xüsusilə mədəaltı vəzi xəstəlikləri, xroniki pankreatit və ağır yeməklərdən sonra effektivdir.
Mədə-bağırsaq florasının balansı həzmin əsasıdır. Antibiotik, stres, yanlış qidalanma bu balansı pozur. Probioksin 9 fərqli bakteriya ştamı + inulin prebiotik ilə floranı bərpa edir. İshal, qəbizlik, qaz, köp — hamısında probiotik dəstək effektivdir.
Yaşıl çay EGCG antioksidantı ilə mədə selikli qişasını qoruyur, mülayim iltihab əleyhinə təsir göstərir. Limonlu yaşıl çay həzmi yüngülləşdirir, yağlı yeməkdən sonra rahatladır. Gündəlik 2–3 fincan — həzm dəstəyi üçün optimal.
Qara nəcis (mədə qanaması), qanlı qusma, kəskin karın agrisi + bərk qarın, 38.5°C+ qızdırma, 2 həftədən çox mede agrisi, 5+ kq izahsız çəki itkisi, udma çətinliyi — bu əlamətlər xora, qanama, appendisit və ya daha ciddi problemə işarə edə bilər.
Mədə ağrısı — gastroenteroloq. Qarın ağrısı (aşağı) — cərrah (appendisit istisna). Sinə ağrısı + mədə yanması — kardioloq (ürək istisna). Endoskopiya (qastroskopiya) — mədənin daxilini birbaşa görməyə imkan verir. H. pylori testi — mədə bakteriyasının yoxlanması. Karın agrisi nasıl geçer — səbəbdən asılıdır, diaqnozsuz müalicə etmək təhlükəlidir.
bur
Mede agrisi bədənin xəbərdarlığıdır — onu susdurmayın, səbəbini tapın. Pəhriz (az-az, tez-tez), həzm fermenti (Kreon), probiotik (Probioksin) və təbii çaylar (yaşıl çay, zəncəfil) əksər hallarda kömək edir. Lakin qara nəcis, qanlı qusma, 2+ həftə davam edən ağrı — dərhal həkimə müraciət tələb edir. Mədəniz sizi narahat edəndə onu dinləyin.
AZ − AZN
